Dział Nauki

Ministerstwo Rozwoju planuje uprościć dostęp do Funduszy Strukturalnych Unii Europejskiej, a także sposób rozliczania projektów unijnych. W tym celu przygotowana została nowelizacja ustawy regulującej wydatkowanie środków unijnych na lata 2014-2020. Proponowane przepisy są odpowiedzią na wnioski i postulaty zgłaszane przez instytucje oraz podmioty zaangażowane we wdrażanie i wydatkowanie środków unijnych.

Szeroki zakres modyfikacji w pozyskiwaniu i rozliczaniu projektów finansowanych z Funduszy Strukturalnych ma dotyczyć wszystkich beneficjentów bez względu na charakter prowadzonej przez nich działalności. Do najważniejszych zmian legislacyjnych, będących obecnie przedmiotem prac czterech komisji sejmowych, należą:

  • Ujednolicenie obowiązujących aktów prawnych – proponowana zmiana ma na celu ograniczenie liczby dokumentów, które beneficjenci będą zobowiązani stosować przy realizacji projektu. Warto odnotować, że obecnie stosowanych jest aż 58 wytycznych (zarówno horyzontalnych oraz programowych), 20 zaleceń i instrukcji oraz 25 Szczegółowych Opisów Osi Priorytetowych Programów Operacyjnych.
  • Zmniejszenie liczby wymaganych załączników do wniosku – ograniczona zostanie możliwość żądania od wnioskodawców zaświadczeń i dokumentów, do których instytucja organizująca konkurs będzie miała dostęp z urzędu poprzez własne rejestry lub rejestry prowadzone przez inne podmioty. Celem tego przepisu jest ograniczenie barier administracyjnych dla wnioskodawców i przerzucenie ciężaru w uzyskaniu zaświadczeń i dokumentów na właściwe instytucje państwowe.
  • Rundy konkursowe – wprowadzona zostanie możliwość podzielenia konkursu na tzw. rundy. Runda konkursu będzie obejmowała nabór projektów, ocenę spełnienia kryteriów wyboru projektów oraz rozstrzygniecie właściwej instytucji w zakresie wyboru projektów do dofinansowania. Choć proponowane rozwiązanie przypomina działające już nabory wniosków w „trybie otwartym”, zdaniem Ministra Rozwoju nowe przepisy ułatwią zarządzanie naborami i alokacją, co w konsekwencji usprawni wybór projektów do dofinansowania.
  • Etapy oceny wniosku i jego uzupełnianie – instytucja organizująca konkurs otrzyma możliwość przeprowadzenia oceny złożonych wniosków w kilku etapach. Powyższa regulacja ma doprowadzić do zwiększenia przejrzystości całego procesu wyboru projektów do dofinansowania, pozostawiając jednocześnie właściwym instytucjom elastyczność w optymalnym planowaniu procesu oceny projektów. Dodatkowo wprowadzona zostanie możliwość dokonywania przez wnioskodawcę zmian w projekcie w trakcie procesu jego oceny.
  • Realizacja projektów partnerskich – w uzasadnionych przypadkach możliwa będzie zmiana partnera projektowego w trakcie realizacji przedsięwzięcia.
  • Powołanie Rzecznika Funduszy Europejskich – utworzona zostanie instytucja, która poprzez kontakt z wnioskodawcami, beneficjentami oraz innymi podmiotami zainteresowanymi wdrażaniem funduszy unijnych będzie odpowiedzialna za monitorowanie i sygnalizowanie poszczególnym instytucjom systemu wdrażania propozycji usprawnień i ulepszeń w procesie realizacji zadań związanych z wydatkowaniem środków unijnych.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministra Rozwoju, nowe przepisy wejdą w życie jeszcze w III kwartale br. W ogłoszonych do tego czasu konkursach obowiązywać będą dotychczasowe przepisy.

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw można pobrać ze strony Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

Karol Komorowski